الکتروموتور

کاربردهای الکتروموتورها 

کاربردهای الکتروموتورها 

ماشین‌های الکتریکی که کاربرد آن‌ها تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی مکانیکی است را موتور الکتریکی یا به اصطلاح الکتروموتور می‌گویند‌. این موتورها بر‌حسب منبع تغذیه، میزان گشتاوری، میزان دقت به کار برده شده در طراحی آن‌ها، وزن و ابعادشان به انواع مختلف طبقه‌بندی شده و هر نوع از این موتورها بسته به ویژگی‌های متفاوت‌ خود در صنایع گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرند‌. در ادامه با کاربردهای الکتروموتورها و انواع آن‌ها، مهمترین ویژگی هر نوع در صنایع آشنا خواهیم شد. پس تا انتهای مقاله کاربردهای الکتروموتورها با ما همراه باشید.

انواع الکتروموتور 

  • الکتروموتور DC سری‌
  • الکتروموتور موازی یا با‌تحریک شنت
  • الکتروموتور کمپوند
  • الکتروموتور مغناطیس دائم‌(PMDC)
  • الکتروموتور القایی سنکرون
  • الکتروموتور پله‌ای
  • الکتروموتور بدون جاروبک BLDC
  • الکتروموتور هیسترزیسی
  • الکتروموتور رلوکتانسی
  • الکتروموتور یونیورسال
  • الکتروموتور ضد انفجار

به طور کلی الکتروموتورها به سه دسته تقسیم می‌شوند‌. الکتروموتورهای AC‌، الکترموتور DC و الکتروموتور با مصارف خاص٬ مابقی انواع الکتروموتورها زیرمجموعه‌ی این سه گروه محسوب می‌شوند‌ که در ادامه مقاله کاربردهای الکتروموتورها به آن‌ها می‌پردازیم.

کاربردهای الکتروموتورها 

کاربردهای الکتروموتورها

موتورهای DC

  • الکتروموتور DC سری‌

مهمترین ویژگی‌های الکتروموتور DC سری‌:

  1. با مقدار گشتاور زیاد به کار می‌افتد.
  2. سرعت آن به میزان تغییرات ایجاد شده بسیار وابسته است و نباید بدون بار شروع به کار کند‌.

کاربرد الکتروموتورهای DC سری:

به دلیل گشتاور بالا در جایی که نیاز به گشتاور بالا ‌باشد مورد استفاده قرار می‌گیرند. همانند:

  1. پرس‌های ضرب‌های
  2.  جرثقیل‌ها
  3. بالابر‌ها 
  4.  آسانسورها

 الکتروموتورDC سری بهترین موتور برای وسایل نقلیه‌ای همچون اتوبوس‌های برقی٬ لوکومتیو‌ها و … می‌باشد‌. همچنین از نوع خاصی از موتور DC سری در قطار‌های برقی استفاده می‌شود که اصطلاحاً به آن موتور کششی‌(Traction Motor) می‌گویند.

الکتروموتور DC سری‌

الکتروموتور DC سری‌

  • الکتروموتور موازی یا با‌تحریک شنت 

مهمترین ویژگی‌های موتور DC با تحریک شنت:

  1. نباید تحت فشار بار زیاد قرار بگیرد. 
  2. می‌توان با استفاده از میدان تحریک شنت، سرعت متغیر را برای ارائه کنترل مستقل آرمیچر و میدان چرخشی هدایت کرد‌.

کاربردهای موتور DC باتحریک شنت‌(خود تحریک):

به دلیل عدم توانایی تحمل بار سنگین توسط الکتروموتور خود تحریک در هنگام راه‌اندازی این نوع موتور‌، بیشترین کاربرد آن در صنایع ثابت و کم وزن است مانند دمنده‌ها٬ هواکش‌های صنعتی.

حتما بخوانید: راهنمای خرید الکتروموتور
  • الکتروموتور کمپوند

مهمترین ویژگی‌های الکتروموتور کمپوند:

  1.  تغییرات سرعت کمتری نسبت به موتورهای سری و تغییرات سرعت بیشتری نسبت به موتورهای شنت در بازه زمان بی‌باری تا بار کامل دارد.
  2. دارای گشتاور کمتری نسبت به موتور سری و گشتاور بیشتری نسبت به موتور شنت است.

 کاربرد الکتروموتورهای کمپوند:

  1. در جایی که نیاز به گشتاور زیاد با سرعت تقریبا ثابت باشد. 
  2. در ماشین‌های برش کارخانجات لوله‌سازی.
    الکتروموتور کمپوند

    الکتروموتور کمپوند

  • الکتروموتور مغناطیس دائم‌(PMDC)

مهمترین ویژگی‌های الکتروموتور مغناطیس دائم‌(PMDC):

  1. در وسایلی که به توان پایین موتور نیاز دارند مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  2.  نیاز به منبع تغذیه خارجی برای تولید میدان تحریک استاتور ندارد.
  3.  تلفات گرمایی کمی دارد.
  4. به خاطر حذف قطب‌ها و کاهش ابعاد وزن آن بسیار کم است.

 کاربرد الکتروموتورهای مغناطیس دائم (PMDC):

  1. اسباب‌ بازی حرکت‌کننده
  2. برف پاک‌کن خودرو
  3. پمپ شیشه شوی خودرو
  4. بالابر شیشه در خودرو
  5. مسواک برق

موتورهای AC

  • الکتروموتور القایی سنکرون

مهمترین ویژگی‌های الکتروموتور القایی سنکرون:

  1. ضریب قدرت مناسب و قابل تنظیم دارد.
  2. در مقابل نوسان ولتاژ حساسیت ندارد و می‌توان از آن به طور مستقیم با ولتاژ زیاد استفاده کرد‌. 
  3. به یک وسیله راه‌اندازی اولیه‌(موتور کمکی) احتیاج دارد.
  4.  علاوه بر جریان متناوب برای سیم‌پیچ استاتور به یک جریان دائم برای قطب‌هایش نیاز دارد.
  5. سرعت آن ثابت است و قابل تنظیم نیست.
  6. تحمل اضافه بار ندارد.‌( در صورتی که بیشتر از حد مجاز به آن بار داده شود می‌ایستد و باید دوباره راه‌اندازی شود.)

 کاربرد الکتروموتورهای القایی سنکرون:

  1. به دلیل محدودیت‌هایی که هنگام راه‌اندازی و استفاده از آن وجود دارد، موارد استفاده از این الکتروموتور محدود است. به دلیل سرعت ثابت آن در وسایل دقیقی مانند ساعت‌های الکتریکی و گرام مورد استفاده قرار می‌گیرد‌.
  2. کاربرد مهم الکتروموتور سنکرون،در اصلاح Cosφ است.
    الکتروموتور القایی سنکرون

    الکتروموتور القایی سنکرون

     

    حتما بخوانید: اجزای الکتروموتور چیست‌؟

موتورهای خاص

  • الکتروموتور پله‌ای 

ویژگی‌های الکتروموتور پله‌ای:

  1. در ابزارهای بسیار دقیق مورد استفاده قرار می‌گیرد‌.
  2. در ابعاد و اندازه‌های بسیار دقیق که متناسب با دستگاه‌های مورد استفاده می‌باشد طراحی شده است.
  3. از تعداد بیشتری قطب یا سیم‌پیچ مستقل در استاتور‌(گاهی اوقات روتور) آن استفاده شده است.
  4. سیم‌پیچ‌های استاتور آن بصورت مرحله‌ای مگنت شده و امکان چرخش با زاویه مشخص را برای روتور فراهم می‌کنند.

 کاربرد الکتروموتورهای پله‌ای:

  1. تقریبا در تمام ربات‌ها از جمله ثابت و چرخ‌دار به دلیل نیاز به حرکت دقیق در تمام جهات 
  2.  تنظیم هوای ورودی به داخل موتور خودرو
    الکتروموتور پله‌ای

    الکتروموتور پله‌ای

  3. الکتروموتور بدون جاروبک BLDC

مهمترین ویژگی‌های الکتروموتور بدون جاروبک BLDC:

  1. راندمان و کنترل‌پذیری و طول عمر کاری بالایی دارد‌.
  1. نیاز به جریان متناسب با نیروی خارجی دارد که امکان کنترل دقیق موقعیت موتور با توان مناسب آن را ایجاد کند.

 کاربرد الکتروموتورهای بدون جاروبک BLDC:

  1. ماشین‌های لباس‌شویی
  2. تهویه هوا 
  3. جاروبرقی
  4. هارد دیسک کامپیوترها 
  5. در آینده بسیار نزدیک این موتورها در درایو ربات‌های کوچک با کاربردهای غیر صنعتی نیز به کار گرفته می‌شوند‌.
الکتروموتور بدون جاروبک BLDC

الکتروموتور بدون جاروبک BLDC

  • الکتروموتور هیسترزیسی

مهمترین ویژگی‌های الکتروموتور هیسترزیسی: 

  1. تولید گشتاور در آن بر اساس اصول پدیده هیسترزیس‌(‌سیر تغییرات در حالت یک پدیده) است. 
  2. مناسب استفاده در مواردی که نیاز به توان بالای موتور دارد می‌باشد.

 کاربرد الکتروموتورهای هیسترزیسی:

  1. وسایل کنترل و تجهیزات آکوستیک 
  2. صنایع نساجی 
  3. صنایع شیمی 
  4.  صنایع نظامی و هوایی 
  • الکتروموتور رلوکتانسی

مهمترین ویژگی‌های الکترو موتور رلوکتانسی:

  1. ساختمان ساده‌ای دارد.
  2. ضریب توان آن کم است.

 کاربرد الکتروموتورهای رلوکتانسی:

  1. ساعت‌های بزرگ 
  2. تایمرها 
  3. ضبط صوت‌ها
الکتروموتور هیسترزیسی

الکتروموتور هیسترزیسی

  • الکتروموتور یونیورسال 

ویژگی‌های الکتروموتور یونیورسال:

  1. از لحاظ ساختاری بسیار شبیه به موتورهای خود تحریک سری است ولی با هر دو نوع منبع DC و AC تغذیه می‌شود.
  2. اصولا سرعت بالایی دارد‌( معمولا بیش از ۱۰۰۰۰ دور بر دقیقه).
  3. توان تحمل وزن بالا دارد.
  4. برای تجهیزات قابل حمل مثل دریل‌های دستی و جاروبرقی‌ها بسیار مناسب می‌باشد.

کاربرد الکتروموتورهای یونیورسال:

به دلیل عدم ثبات و طراحی موتور در ابعاد و وزن کوچک در مواردی که نیاز به  گشتاور زیاد ملاک باشد٬ کاربرد دارد٬ مانند‌: 

  1. جاروبرقی 
  2. مته 
  3. لوازم آشپزخانه
    الکتروموتور یونیورسال 

    الکتروموتور یونیورسال

  • الکتروموتور ضد انفجار

مهمترین ویژگی‌های الکتروموتور ضد انفجار:

  1. با رعایت نکات ایمنی ویژه از ایجاد جرقه در فضای مستعد انفجار جلوگیری می‌کند‌.
  2.  از مایعات قابل اشتعال در آن استفاده نشده است.
  3. ساختار ترکیب گازها به گونه‌ای است که مانع از بروز انفجار می‌شود. 
  4. با استفاده از تهویه‌ی مناسب از ایجاد فضای قابل انفجار پیشگیری می‌کند‌. 
  5. ماکزیمم فشار را می‌تواند تحمل کند.
  6. از مکانیسم رهاسازی و فرونشانی فشار انفجار در آن استفاده شده است.

 کاربرد الکتروموتورهای ضد انفجار‌:

  • فضاهایی که گازهای قابل اشتعال دارند٬ مانند: تاسیسات نفتی.
  • فضاهایی که غبارهای قابل اشتعال از قبیل غبار ذغال سنگ، غبار آلومینیوم و غیره دارند.
  • فضاهایی که فیبرهای قابل اشتعال مانند: پنبه، کنف، براده های چوب و غیره دارند.
    الکتروموتور ضد انفجار

    الکتروموتور ضد انفجار

    حتما بخوانید: الکتروموتور ضد انفجار چیست؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *